ლანსაროტე – სახალინი

ლანსაროტე მიშელ უელბეკის რომანია, სინამდვილეში არც იმდენად რომანი, რამდენადაც – შემზადება მომავალი, ტრიუმფალური შემოსვლისთვის. ქართველ მკითხველებს წიგნი ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობამ შესთავაზა. როგორც ცალკე რომანი, ”ლანსაროტე” მეტად ხოშიანი რამაა და ”ერთ ამოსუნთქვაში იკითხება”. ამ ერთ ამოსუნთქვაში კი სექსუალური ტურიზმი, რაელიზმი, დაცემული ევროპა და შესაბამისად ევროპელების გადაგვარებულობა თავისუფლად ეტევა.

კუნძული სახალინი ჩეხოვის ნონ–ფიქშენია, რომელსაც ფართო აუდიტორია 1891–1895 წლებში გაეცნო. სახალინზე გამგზავრების შესახებ ჩეხოვმა არავის უთხრა, დიდხანს საიდუმლოდ ინახავდა, ხოლო ბოლო–ბოლო 1890 წლის გაზაფხულს, როცა მან რუსეთი დატოვა, ინფორმაციამ მაინც გაჟონა და ხალხის სიმპათიაც ამ ავტორისადმი ჯერ კიდევ იქამდე გაიზარდა, სანამ ხუთი წლის შემდეგ წიგნი გამოვიდოდა. კუნძულ სახალინზე ჩეხოვი გადასახლებულებს, უბრალო გლეხებს, სამხედრო პირებსა თუ პატიმრებს ხვდებოდა, მათ ცხოვრების შესახებ ”ზამეტკებს” აკეთებდა, ფაქტობრივად – აღწერა ჩაატარა არა მარტო მოსახლეობის, არამედ მთელი კუნძულის. უელბეკისგან განსხვავებით Остров Сахалин აბსოლუტური ნონ–ფიქშენია, თუმცა პედანტურად აღწერილ გარემოში კითხვისას ისე იფლობი, შეიძლება უცებ იქაურმა სიცივემ აქაც კი დაგიაროს ძვალ–რბილში, რაც არა მარტო უბრალო დოკუმენტალისტიკას, არამედ ჭეშმარიტად გენიალურ პროზას ახასიათებს (ჩეხოვი რომ გენიაა, ამაზე სამი აზრი არ არსებობს! მითუმეტეს – ოთხი!).  

Image

  უელბეკის ლანსაროტეში დოკუმენტალისტიკა ნაკლებადაა, თუმცა არც ეს წიგნი განიცდის გეოგრაფიული დახასიათებისა თუ აღწერის ნაკლებობას. სინამდვილეში, უელბეკს ”ლანსაროტეს” წერისას არც ჰქონია ამბიცია უმაღლესი ხარისხის ნონ–ფიქშენი, თუ მხატვრული ნაწარმოები შეექმნა, – კუნძულზე უბრალოდ დასასვენებლად იყო ჩასული (რასაც ორიგინალ, ფრანგულ ვერსიაში წიგნის ბოლოს დართული თვითონ უელბეკის მიერ გადაღებული ფოტოებიც ადასტურებს) და თან ”კუნძულის შესაძლებლობისა” და ”პლატფორმის” ჯერ მხოლოდ ჩანასახში მყოფ იდეებს სწორედ ამ წიგნში მისცა ”გზა ფართო”, ან არც ისე ფართო, – სულ რაღაც 108 გვერდი.

 

ლანსაროტე კუნძულია ესპანეთის მახლობლად – პატარა, ვულკანური წარმოშობის უღიმღამო, უფერული კუნძული, სადაც მიუხედავად ლანდშაფტის ერთფეროვნებისა, მაინც შესაძლებელია, შვებულების გატარება ძალიან საინტერესო, შთაბეჭდილებებით დატვირთული აღმოჩნდეს.

 

სახალინი — კუნძული აზიის აღმოსავლეთ ნაპირთან, შედის რუსეთის სახალინის ოლქში. გარს აკრავს იაპონიისა და ოხოტის ზღვები. კონტინენტისაგან გამოყოფილია თათრის სრუტით, კუნძულ ჰოკაიდოსაგან – ლაპერუზის სრუტით. გადაჭიმულია 948 კმ-ზე, საშუალო სიგანე დაახლოებით 100 კმ, მინიმალური – 6 კმ. ფართობი – 76,4 ათასი კმ2. სახალინის ნაპირები სუსტადაა შეჭრილ-შემოჭრილი. დიდი ყურეებია ანივა და მოთმინების ყურე. ნახევარკუნძულებია: შმიდტის, მოთმინების, ტონინ-ანივისა და კრილიონის. რელიეფში ჭარბობს დაბალი და საშუალო სიმაღლის მთები, ჩრდილოეთ ნაწილში დაბლობი ვაკეა.

 

ჩეხოვი სიცილით იხსენებდა: ”იცით, ცოტა ხნის წინ მე ტოლსტოისთან გასპრში გახლდით. ის ჯერ კიდევ საწოლში იწვა, მაგრამ ყველაფერზე ბევრს ლაპარაკობდა, და ჩემზეც, სხვათა შორის. როგორც იქნა ვდგები, წასვლას ვაპირებ, ის კი ხელზე ხელზე მკიდებს და მეუბნება: ”მაკოცეთ”. და ვკოცნი თუ არა სწრფად მოიწევს ყურისაკენ და ჩამჩურჩულებს: ”და მაინც, თქვენ პიესებს უბრალოდ ვერ ვიტან. შექსპირი ცუდად წერდა, თქვენ კი – კიდევ უფრო უარესად”.

უელბეკს მსგავსი რამ არ გადახდენია, თუმცა რუსეთში, 2008 წელს, ბეგბედერთან ერთად მოწყობილ ლაივ–დიალოგზე (ფრედომ ახალი რომანი ”იდეალი”, მიშელმა კი თავისი ფილმი ”კუნძულის შესაძლებლობა” წარადგინა) არყით გაბრუებულებს შორის ლოყებზე ჩქმეტა ბლომად იყო.  

Image

 სამაგიეროდ ჩეხოვი სექსუალური ტურიზმის პროპაგანდაში არ დაუდანაშაულებიათ.

ჯერ–ჯერობით 0:0.

რეალურად, ამ ორი ნაწარმოების შედარება ფაქტობრივად შეუძლებელია, პირველი მეორეს გამოსვლამდე საუკუნეზე მეტი ხნის წინ დაიწერა, სულ სხვა თემატიკისაა და სულ სხვა ჟანრის. მაგრამ ”კუნძულ სახალინსა” და ”ლანსაროტეს” ნამდვილად აქვთ რაღაც ერთი ხაზი, რომელიც ორივეს ერთში (რაიმე აქცია არ გეგონოთ! საჩუქრად არაფერს იღებთ!) აერთიანებს. ალბათ ეს ”ჩერტა” ძალიან, ძალიან ძლიერი სევდაა, ორივე წიგნის თითოეულ აბზაცში აგრერიგად რომ იგრძნობა. ერთის შემთხვევაში სევდა საცოდავ, გაუბედურებულ, ყველასგან დავიწყებულ, სამშობლოდან შორს მყოფ, სახელ და წარმომავლობადაკარგულ ხალხსა და უსასრულოდ გადაჭიმულ ”თოვლის უდაბნოზე”, მთელი მსოფლიოსგან მივიწყებულ მიწიერ (ეთდროულად სამოთხესა) და ჯოჯოხეთზე; მეორეს შემთხვევაში კი ცხოვრებისადმი ინტერესდაკარგულ ცივილზაციაზე, ბოროტზე, აღვირახსნილზე, უხეშზე, დეპრესიულზე, პირქუშსა და სინამდვილეში უზომოდ სევდიანზე, რომელიც ხსნას ”აკრძალული ხილის” ძებნაში პოულობს.

მოკლედ, თუ საქმე წაკითხვაზე მიდგა, შეეცადეთ ეს ორი ერთმანეთის მიყოლებით წაიკითხოთ და გონებისდამბინდავი სევდით დროებით მაინც დატკბეთ.

Advertisements

Posted on ოქტომბერი 31, 2013, in Uncategorized and tagged , , , , . Bookmark the permalink. დატოვე კომენტარი.

კომენტარის დატოვება

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / შეცვლა )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / შეცვლა )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / შეცვლა )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / შეცვლა )

Connecting to %s

%d bloggers like this: